_______________________________
_______________________________
12 Haziran 2009 Cuma
Ahlak
AHLAK ve İSLAM
Hulk kelimesinin çoğulu olan Ahlak, hulk, huy, tabiat, yaradılış, adet, alışkanlık gibi birbirine yakın birçok anlama gelmektedir.
İslamiyet, iman, amel ve ahlak temellerine dayanır. Bu nedenle Müslümanlıkta dinden bağımsız bir ahlaktan bahsedemeyiz. İslam ahlakı vahye dayanmaktadır. Peygamberimiz Hz. Muhammed'e (s.a.a) inen Kuran bizlere bu ahlakı anlatmaktadır. Buna göre ahlakın temel prensiplerinin Allah (c.c) tarafından belirlendiği anlaşılmaktadır. İslam inancının gayesi de insanı güzel ahlak sahibi yaparak olgunlaşmasını sağlamaktır. Nitekim Allah’ın, peygamberimiz Hz. Muhammed’i (s.a.a) göndermesinin sebebi ahlakı tamamlamaktır. Bunu peygamberin bu hadisinden anlamaktayız: “ben güzel ahlakı tamamlamak için gönderildim”
Yaratıcının insanlara son din İslam’ı indirmesinin gayesi güzel ahlakı tamamlamaktır. Çünkü “İslam güzel Ahlaktır” demiş Hz. Muhammed (s.a.a). Nitekim Allah’ın (c.c) en sevgili kulları ahlaklı olanlardır. Bunu Peygamberimizin, bir soruya verdiği yanıttan anlamaktayız: “Allah katında en sevgi kullar kimlerdir?” diye sorduklarında, “Ahlak’ı en güzel olanlardır.” diye buyurdu. Peygamberin güzel ahlakı tamamlamak amacıyla Allah (c.c) tarafından gönderildiğini söyledik. Güzel ahlak Kuran-ı Kerim’de bize tebliğ edilen ahlaktır. Bir Müslüman’ın Kuran-ı Kerim’de Allah’ın buyurduğu ahlak kurallarını uygulaması gerekmektedir. Kıyamet günün de Peygambere yakın olmak isteyenler güzel ahlak sahibi olmak zorundadır: “sizin bana en sevgiliniz ve kıyamet gününde bana en yakınınız, ahlakı en güzel olanınızdır”. Peygamberimiz bu hadisinde sevgisini kazanmak isteyenlere yol göstermektedir.
Kuran-ı Kerim’de yer alan yüksek ahlak ilkelerinden bazı örnekler vermek gerekirse… Kişi haset (kıskançlık) etmeyecek, adalet sahibi olacak, ahde (söze) vefa edecek, bozguncu olmayacak, Hak hukuk sahibi olacak, kimsenin malında, rızkında, namusunda gözü olmayacak… Kısaca İslam ahlakı, Kuran’daki helalleri helal kabul edip, haram olan her şeyden uzaklaşmak dersek yanılmayız.
Ahlak, insanın ruhunda yerleşen meleke ve alışkanlıklardır, bir kimsenin huylarını, bir topluluğun alışkanlıklarını anlatmaktadır. Bu meleke ve alışkanlıklar kendi isteğimizle fiil ve davranışlarımızı meydana getirir. Kişi, eğer iyi fiil ve davranışları varsa iyi ahlaklı, kötü fiil ve davranışları varsa da kötü ahlaklı olduğu ortaya çıkar. Toplumsal olarak yetiştirdiğimiz gençlerin ahlakından sorumlu olduğumuzu unutmamalıyız. “Ey iman sahipleri! Kendilerinizi ve ailelerinizi öyle bir ateşten koruyun ki, yakıtı insanlarla taşlardır…” (Tahrim 6) Kendimizi ve ailemizi ancak güzel ahlakla ateşten kurtarabiliriz. Bu yüzden ebeveynlerin çocuklarını daha küçükken iyi bir edep ve ahlakla yetiştirmek mecburiyetinde olduklarını unutmamaları gerekmektedir.
Ayrıca ahlak için Kuran dışında göstereceğimiz örnek, ahlakı tamamlamak üzere gönderilen peygamberimiz Hz. Muhammed (s.a.a) hayatıdır. Bu örnek hayattan kendimize dersler çıkarmalıyız. Allah (c.c) peygamberimiz hakkında şöyle buyurmuştur: “Ve gerçekten sen, çok büyük bir ahlak üzerindesin.” (Kalem 4.)
Büyük bir ahlak üzerine gönderilen peygamberin hayatını örnek almamız gerekmektedir.
“Andolsun, Allah resulünde sizin için, Allah’ı ve ahiret gününü arzu edenlerle Allah’ı çok ananlara güzel bir örnek vardır” (Ahzab 21)
Peygamberi nasıl örnek alacağımıza gelince, bunu Kuran’a ve peygamberin sünneti olan gerçek, sahih hadislere uyarak yapabiliriz. Çünkü peygamberin hayatı, sözleri biz insanlar için bir örnektir. Bizler ahreti arzu ediyorsak peygamberin örnek hayatından kendimize dersler çıkarıp, peygamberin ahlakına yakın bir ahlaka sahip olmaya çalışmamız gerekmektedir.
